Sunshine - Nhỏ nhưng không thể thiếu 'chất'
Hãng AFP ngày 27.1 dẫn lời phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh cho rằng khó có khả năng virus SARS-CoV-2 xuất phát từ một phòng thí nghiệm.Bà Mao nói: "Kết luận rằng việc rò rỉ từ phòng thí nghiệm là cực kỳ khó xảy ra đã được nhóm chuyên gia Trung Quốc và Tổ chức Y tế thế giới đưa ra dựa trên các chuyến thăm thực tế đến các phòng thí nghiệm có liên quan ở Vũ Hán (tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc)".Phát ngôn viên này khẳng định kết luận này "đã được cộng đồng quốc tế và cộng đồng khoa học công nhận rộng rãi".Tuần trước, Cơ quan Tình báo trung ương Mỹ (CIA) đưa ra bản đánh giá mới, trong đó các chuyên gia phân tích thiên về giả thuyết virus SARS-CoV-2 có nguồn gốc từ phòng thí nghiệm.Trong các năm qua, CIA cho biết chưa có đủ thông tin để kết luận đại dịch Covid-19 có nguồn gốc tự nhiên từ một chợ nông sản ở Vũ Hán (Trung Quốc), hay tình cờ bị rò rỉ từ một phòng thí nghiệm ở đó.Sự thay đổi mới nhất dựa trên "cơ quan báo cáo có sẵn", dù lý thuyết nào trong số đó cũng có thể xảy ra, một phát ngôn viên của CIA cho biết.Tháng trước, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) kêu gọi Trung Quốc cung cấp thêm dữ liệu để hiểu về nguồn gốc bệnh. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh sau đó khẳng định nước này đã chia sẻ thông tin về Covid-19 mà "không hề giữ lại điều gì".Trong phát biểu ngày 27.1, phát ngôn viên này kêu gọi Mỹ "dừng chính trị hóa và lợi dụng vấn đề truy xuất nguồn gốc", đồng thời kêu gọi Mỹ "ngừng bôi nhọ và đổ lỗi cho các quốc gia khác, (và) nên phản hồi những lo ngại chính đáng của cộng đồng quốc tế càng sớm càng tốt".Tại Mỹ, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa bệnh tật cho biết các dịch bệnh Covid-19, cúm A và virus hợp bào hô hấp (RSV) đều tăng kể từ tháng 11.2023.Trong tuần lễ từ 12-18.1, có khoảng 1/4 các ca xét nghiệm cúm A, 8,8% các ca xét nghiệm RSV và 6,2% các ca xét nghiệm Covid-19 có kết quả dương tính. Về norovirus, trong tuần lễ kết thúc ngày 4.1, gần 28% các xét nghiệm này có kết quả dương tính. Norovirus là virus đường ruột rất dễ lây nhiễm qua tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với người bị bệnh, gây nôn mửa và tiêu chảy nghiêm trọng.Sốt rần rần với hiện tượng mây thấu kính, dải ngân hà... tại núi Bà Đen
Về tình hình xung đột ở Ukraine, Tổng thống Volodymyr Zelensky hôm 3.1 viết trên kênh Telegram cho biết, trong ba ngày đầu tiên của năm 2025, Nga đã phóng 300 máy bay không người lái (UAV) tấn công và gần 20 tên lửa vào các mục tiêu của Ukraine. Ông cho biết hầu hết tên lửa và UAV Nga đã bị bắn hạ hoặc đánh chặn.Ông Zelensky kêu gọi đồng minh hỗ trợ nhiều hơn nữa để Kyiv có được những hệ thống phòng không và phòng thủ tên lửa tốt nhằm đối phó hiệu quả với các cuộc tấn công của Nga.Lầu Năm Góc cùng ngày xác nhận Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin sẽ trở lại Đức vào tuần tới để tham dự cuộc họp lần thứ 25 của Nhóm Liên lạc Quốc phòng Ukraine. Đây là một liên minh quốc tế gồm hàng chục quốc gia đã cam kết hậu thuẫn cho Ukraine đối phó với Nga.Hội nghị của nhóm liên lạc nêu trên dự kiến sẽ là sự kiện cuối cùng mà ông Austin tham dự trước khi Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump tuyên thệ nhậm chức vào ngày 20.1.Trong khi các đồng minh vẫn thể hiện tinh thần sát cánh cùng Ukraine, cơ quan tình báo nước ngoài của Nga lại đưa ra thông tin cho rằng phương Tây không loại trừ khả năng tuyến phòng thủ của quân đội Ukraine sẽ sớm sụp đổ.Ukraine nhiều khả năng sẽ phải đương đầu với tình huống viện trợ của Mỹ suy giảm sau khi ông Donald Trump tiếp quản Nhà Trắng vào ngày 20.1, bởi ông Trump đã nhiều lần chỉ trích mức độ viện trợ của Washington cho Kyiv và tuyên bố sẽ nhanh chóng tìm cách kết thúc cuộc chiến.Ukraine bác bỏ những thỏa thuận đàm phán có đi kèm điều kiện nhượng bộ về lãnh thổ. Nhưng trong một cuộc trả lời phỏng vấn ngày 2.1 ở Kyiv, ông Zelensky bày tỏ hy vọng tổng thống mới của nước Mỹ có thể là “chất xúc tác” cho một thỏa thuận tốt hơn.Ở Trung Đông, miền bắc Syria nóng lên trong những ngày qua với các cuộc đụng độ giữa Lực lượng Dân chủ Syria (SDF) do người Kurd dẫn đầu, với nhóm vũ trang thân Thổ Nhĩ Kỳ. Diễn biến phần nào nêu bật sự căng thẳng là thông tin Mỹ rục rịch điều lực lượng đến TP.Kobani ở miền bắc Syria nhằm xây dựng căn cứ tại đây.Theo Tổ chức Quan sát Nhân quyền Syria (SOHR, có trụ sở tại Anh), Mỹ ngày 2.1 điều khoảng 50 xe tải chở các khối bê tông đến khu vực Kobani. Những xe quân sự cắm cờ Mỹ cũng liên tục di chuyển tới thành phố này.Hãng tin North Press thân SDF cho hay các đoàn xe của liên minh quốc tế do Mỹ dẫn đầu đã khởi động quá trình xây dựng căn cứ quân sự, và sắp tới sẽ bố trí binh sĩ, vũ khí, radar cùng hệ thống phòng không.Tính đến chiều 3.1 (giờ Việt Nam), giới chức Mỹ chưa bình luận về thông tin trên, song các nhà quan sát nhận định Washington muốn giữ vững các mục tiêu chiến lược tại Syria thông qua việc hỗ trợ đồng minh người Kurd trước áp lực từ Thổ Nhĩ Kỳ.Kính mời quý vị đón xem bản tin cập nhật tình hình tại các điểm nóng xung đột thế giới ngày 4.1.2025 của Báo Thanh Niên.
Ô tô điện VinFast có thể sạc điện tại trạm của Tesla
Những ngày gần đây, Hà Nội bước vào đợt nồm ẩm, mưa phùn, giúp chất lượng không khí được cải thiện tạm thời. Sáng qua (17.2), chỉ số AQI dao động từ 25 - 54, người dân có thể hoạt động ngoài trời mà không sợ ảnh hưởng đến sức khỏe. Đây là một thực tế đáng quan ngại bởi không biết từ bao giờ, khẩu trang đã trở thành vật bất ly thân của người dân Việt Nam khi đi ra đường và phải chờ khi có mưa hoặc gió mùa mạnh thì mới tự tin ra đường mà không sợ hít phải bụi mịn.Từ cuối năm ngoái đến nay, thủ đô Hà Nội liên tiếp trải qua "mùa" ô nhiễm không khí nghiêm trọng. Nhiều thời điểm, chỉ số chất lượng không khí AQI ở mức 272, đưa Hà Nội trở lại đứng đầu trong danh sách các thành phố ô nhiễm không khí nhất thế giới, với chất lượng không khí ở mức tím - mức nguy hại tới sức khỏe con người. Nồng độ PM2.5 tại Hà Nội cao gấp 32 lần giá trị theo hướng dẫn về chất lượng không khí hàng năm của WHO. Người dân được khuyến cáo giảm vận động ngoài trời, nên đeo khẩu trang khi ra ngoài. Đó là lý do vì sao trong những ngày trời xuân thời tiết đẹp nhất năm nhưng trên khắp các tuyến phố, con đường đều thấy người dân ra đường bịt khẩu trang kín mít. Thậm chí nhiều người lớn tuổi đi tập thể dục buổi sáng cũng đeo khẩu trang. Nhiều nhóm khách du lịch ngồi trên xe điện tham quan quanh hồ Hoàn Kiếm cũng "nhập gia tùy tục", không thoát khỏi "khiên chống bụi mịn". Theo báo cáo của Bộ Tài nguyên và Môi trường, trong thời gian qua, tình trạng ô nhiễm môi trường không khí tại Hà Nội có chiều hướng gia tăng. Mặc dù ô nhiễm không khí xảy ra có quy luật theo mùa và bị ảnh hưởng từ điều kiện khí hậu, thời tiết, tuy nhiên dữ liệu quan trắc cho thấy diễn biến ô nhiễm không khí đã tăng dần, ảnh hưởng đến sức khỏe con người và các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội.GS Bob Baulch từ Khoa Kinh doanh, Đại học RMIT Việt Nam bày tỏ quan ngại: Chất lượng không khí của Việt Nam nếu không được cải thiện sẽ có thể gây ra thảm họa. Ô nhiễm không khí ngày càng gia tăng tại Việt Nam, đặc biệt là thủ đô Hà Nội. Điều đáng ngạc nhiên là hầu hết mọi người đều cho rằng tình hình ô nhiễm ở TP.HCM sẽ tệ hơn do sản xuất công nghiệp chiếm tỷ trọng lớn và dân số đông hơn, song, thực tế trong năm 2022, chỉ số chất lượng không khí của TP.HCM là 21,2, tức mức ô nhiễm bằng khoảng một nửa so với Hà Nội.Lý giải thực trạng này, PGS-TS Hồ Quốc Bằng, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu ô nhiễm không khí (thuộc Viện Môi trường và tài nguyên, Đại học Quốc gia TP.HCM) cho biết mặc dù lượng khí độc phát thải ở TP.HCM nhiều hơn ở Hà Nội nhưng khí hậu là yếu tố khiến mức độ ô nhiễm môi trường của Hà Nội nặng nề hơn TP.HCM. Thời tiết ở Hà Nội khiến cho các khí thải mắc kẹt ở tầng sát mặt đất.Nghiên cứu của PGS-TS Hồ Quốc Bằng cùng các cộng sự chỉ ra rằng: có 3 nguồn cơ bản phát thải khí độc vào không khí gồm: các phương tiện giao thông (nguồn đường), các nhà máy sản xuất công nghiệp và các hoạt động dân sinh (nguồn địa phương). Tại Hà Nội, các phương tiện giao thông chiếm lượng phát thải lớn nhất với hầu hết các khí độc có trong không khí: ôxit ni tơ (NOx) 87%, carbon monoxide (CO) 92%, điôxit sulfur (SO2) 57%, hợp chất hữu cơ dạng khí không chứa mê tan (NMVOC) 86%, khí mê tan (CH4) 96%, bụi mịn PM2.5 74%. Trong số các phương tiện giao thông, thủ phạm hàng đầu thải 2 loại khí độc NOx và CO ở Hà Nội là xe máy. Xe tải hạng nặng là nguồn phát thải lớn nhất các loại bụi mịn.Giống như Hà Nội hay TP.HCM của Việt Nam, các đô thị tại Thái Lan cũng đang vật lộn trong cuộc chiến với ô nhiễm không khí. Cuối tháng 1, truyền thông Thái Lan đồng loạt đưa tin mức độ bụi siêu mịn không an toàn đã được báo cáo tại 70 trong số 76 tỉnh của Thái Lan, trong đó tình trạng ô nhiễm không khí tồi tệ nhất được ghi nhận ở khu vực thủ đô Bangkok.Chính phủ Thái Lan đã khẩn cấp đưa ra một số chính sách tạm thời nhằm bảo vệ sức khỏe người dân cũng như giảm lượng bụi ô nhiễm. Một khoản ngân sách trị giá 140 triệu baht được chính phủ tung ra nhằm bù lỗ cho các doanh nghiệp vận tải để người dân Bangkok và vùng phụ cận được miễn phí sử dụng các loại phương tiện công cộng như xe buýt, tàu điện ngầm, các loại tàu điện trên cao từ ngày 25 - 31.1.Đến ngày 28.1, Thủ tướng Thái Lan đã chỉ đạo tăng ngân sách lên 620 triệu baht để hỗ trợ các ban ngành của nước này áp dụng các chính sách nhằm ngăn chặn khói bụi ô nhiễm đã ở mức báo động. Ngày 31.1, chính phủ Thái Lan tuyên bố siết chặt quản lý các xe vận tải như đề ra khu vực hạn chế xe tải, rút ngắn thời gian chỉnh sửa hệ thống khí thải từ 30 xuống còn 15 ngày đối với các loại xe cũ trong diện bị khuyến cáo vi phạm thải ra khói đen, đặc biệt có thể cấm lưu hành vĩnh viễn nếu những loại xe này tái vi phạm. Các biện pháp khác nhằm hạn chế ô nhiễm đã được thắt chặt và giám sát kỹ như tại các khu vực xây dựng cơ sở hạ tầng lớn, ban quản lý được lệnh phải quây kín công trình xây dựng và khu vực tập kết vật liệu xây dựng, xe vận tải phải rửa kỹ bánh xe khi ra vào công trình.Thậm chí, nước này còn "mạnh tay" lắp đặt 13 máy lọc không khí PM2.5 xung quanh thủ đô Bangkok để giảm ô nhiễm bụi mịn trong không khí xuống mức an toàn.Không dừng lại ở đó, Thái Lan đang xây dựng Đạo luật Không khí sạch và dự kiến sẽ được phê chuẩn vào tháng 4 tới. Đây sẽ là bước tiến quan trọng hướng tới giải quyết cuộc khủng hoảng ô nhiễm không khí ở Thái Lan. Ông Buntoon Srethairote, Chủ tịch nhóm làm việc về Đạo luật Không khí sạch cho biết các công cụ thực thi chính trong đạo luật gồm các khái niệm như "khu vực phát thải thấp", nơi chỉ có xe điện (EV) mới được phép ra vào không hạn chế. Xe chạy bằng nhiên liệu hóa thạch có thể đối mặt các hạn chế về việc sử dụng hoặc phải trả phí phát thải để vào một số khu vực nhất định. Mỗi tỉnh hoặc quận có thể điều chỉnh các biện pháp này cho phù hợp nhu cầu của mình.TS Nguyễn Hoài Nam, Phó Viện trưởng Viện KHCN Năng lượng và Môi trường nhấn mạnh để tránh một cuộc thảm họa đang diễn ra tại Thái Lan cũng như hướng tới mục tiêu thành phố Net Zero, Hà Nội nên nhanh chóng khuyến khích, đầu tư chuyển đổi các phương tiện giao thông sang dùng điện (ô tô, xe máy, xe buýt) và tiến tới ban hành các quy định bắt buộc về tỷ lệ xe điện.Đồng thời, Thủ đô cần có cơ chế chính sách chuyển đổi phương thức sử dụng phương tiện cá nhân sang công cộng; ban hành quy định tiên tiến về mức tiêu hao nhiên liệu; chuyển đổi phương thức vận tải hàng hóa từ đường bộ sang đường thủy nội địa, đường sắt điện khí hóa. Song song, nghiên cứu công nghệ các nhiên liệu sạch mới như hydro, amoniac để có thể áp dụng, sử dụng cho phương tiện khi giá hợp lý.Ô nhiễm không khí được dự báo sẽ để lại hậu quả nặng nề đối với sức khỏe cộng đồng. Các bệnh về đường hô hấp, tim mạch, đột quỵ gia tăng, tạo gánh nặng cho hệ thống y tế. Theo WHO, bụi mịn PM2.5 có khả năng xâm nhập sâu vào phổi, làm tăng nguy cơ viêm nhiễm, xơ cứng động mạch và gây tổn thương hệ thần kinh. Đặc biệt, nhóm người nhạy cảm như trẻ em, người già và những người có bệnh lý nền chịu tác động nặng nề nhất. Ô nhiễm không khí gây ra khoảng 7 triệu ca tử vong trên toàn cầu mỗi năm và ít nhất 70.000 ca tử vong mỗi năm ở Việt Nam, khiến cho tuổi thọ trung bình bị rút ngắn 1,4 năm.
Tại vòng loại khu vực Duyên hải miền Trung - giải bóng đá Thanh Niên sinh viên Việt Nam lần III - 2025 cúp THACO (TNSV THACO cup 2025), đội Trường CĐ FPT Polytechnic được xem là "hiện tượng". Dưới sự dẫn dắt của HLV Trần Hữu Đông Triều, đội Trường CĐ FPT Polytechnic thể hiện lối chơi rất bài bản, tiến bộ vượt bậc so với mùa đầu tiên tham gia vào năm 2023.Nằm ở nhóm đấu khó với 2 đội bóng giàu kinh nghiệm hơn tại vòng loại khu vực là Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật - ĐH Đà Nẵng và ĐH Huế (nhà vô địch mùa 2023), đội Trường CĐ FPT Polytechnic đã cho thấy bản lĩnh khi sớm giành vé play-off với thành tích bất bại (1 thắng, 1 hòa). Sau chiến thắng 1-0 trước đội Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật - ĐH Đà Nẵng ở trận ra quân, thầy trò HLV Đông Triều tiếp tục thi đấu quật khởi, khiến cho đội ĐH Huế phải rất chật vật mới có thể kiếm được 1 điểm.Đội Trường CĐ FPT Polytechnic chỉ còn cách tấm vé dự vòng chung kết toàn quốc 1 trận đấu nữa, nhưng sẽ phải vượt qua "hòn đá tảng" mang tên Trường ĐH Thể dục thể thao Đà Nẵng. Đội Trường ĐH Thể dục thể thao Đà Nẵng trong lần đầu tiên dự giải vào năm 2024 đã giành vé dự vòng chung kết. Tại giải năm nay, đội bóng chuyên ngành thể thao dù hao hụt về lực lượng, nhưng vẫn được xem là ứng viên sáng giá cho suất đại diện khu vực Duyên hải miền Trung vào TP.HCM thi đấu.Màn so tài giữa đội Trường CĐ FPT Polytechnic và đội Trường ĐH Thể dục thể thao Đà Nẵng sẽ là cuộc chiến rất khốc liệt, khi hai cái tên này hiện được đánh giá là đáng gờm nhất tại vòng loại khu vực Duyên hải miền Trung. "Đối với chúng tôi thì trận nào cũng là trận chung kết. Với trận play-off thì chỉ có 80 phút thôi, đá loại trực tiếp. Do đó, cơ hội chia đều cho 2 đội. Bản thân tôi và các cầu thủ đều muốn được đá vòng chung kết. Để làm được điều đó, chúng tôi phải quyết tâm cao nhất", HLV Đông Triều chia sẻ.Phía ngược lại, HLV trưởng đội Trường ĐH Thể dục thể thao Đà Nẵng - Trần Trung Kiên nhận định: "Chúng tôi đã hoàn thành mục tiêu đầu tiên là lọt vào vòng play-off. Bây giờ, đội Trường ĐH Thể dục thể thao Đà Nẵng sẽ hướng đến việc giành suất vào vòng chung kết, điều mà chúng tôi đã làm được vào mùa trước. Tuy nhiên, bước vào trận play-off sẽ khó khăn hơn rất nhiều. Điều quan trọng nhất tôi muốn là các cầu thủ Trường ĐH Thể dục thể thao Đà Nẵng sẽ duy trì được sự ổn định trong tâm lý thi đấu".Bên cạnh đó, tiền đạo trụ cột của đội Trường ĐH Thể dục thể thao Đà Nẵng - Nguyễn Văn Chiến chia sẻ: "Theo tôi, đội Trường CĐ FPT Polytechnic là đáng gờm nhất tại vòng loại khu vực, khi tập thể này quy tụ nhiều cầu thủ chất lượng đến từ các miền. Đối thủ mạnh, nhưng chúng tôi sẽ thi đấu hết mình. Tôi muốn mình có thể ghi bàn để góp công đưa đội bóng vào vòng chung kết tại TP.HCM".
Tô hủ tiếu đặc biệt - Truyện ngắn của Hương Hào (Trà Vinh)
Những ngày Tết Nguyên đán Ất Tỵ 2025, thông báo của một quán ăn Hàn Quốc nằm trên đường Võ Thị Sáu (Q.1, TP.HCM) được nhiều người yêu thích.Nội dung thông báo cho biết nhằm tri ân các shipper dịp năm mới, quán ăn này lì xì 10.000 đồng với mỗi đơn hàng shipper đến nhận ở quán. "Cảm ơn các bác tài đã đem những bữa ăn đến khách hàng. Hẹn gặp các bác tại quán nhé ạ!", phía quán nhắn nhủ.Bên dưới bài đăng, cư dân mạng dành nhiều lời khen cho hành động ấm áp của quán cũng như gửi lời chúc đến các shipper sức khỏe, hoàn thành tốt công việc. Tài khoản Nguyễn Ngọc Bảo Trâm bình luận: "Quán dễ thương ghê!". "Quán chất vậy!", Huy Vũ bày tỏ. "Thêm một lý do để ghé quán dài dài!", Mylan Hong bày tỏ bên dưới bài đăng.Những ngày giáp tết, chúng tôi ghé quán ăn này. Dù không phải là giờ cao điểm nhưng đều đặn khách ghé cũng như shipper đến nhận đơn đem giao. Nhân viên của quán tất bật, làm việc liên tục để khách và shipper không chờ đợi lâu.Nói về việc tặng lì xì cho shipper, phía quán xác nhận thông tin này là chính xác. Theo đó, chương trình được áp dụng từ ngày 15.1 - 31.1 nhằm tri ân và gửi lời cảm ơn những shipper làm việc vất vả những ngày cuối năm này, mang những phần ăn của quán đến với thực khách ủng hộ."10.000 đồng có thể là một số tiền không nhiều, nhưng chúng tôi hy vọng đó là chút động lực, tình cảm tiếp sức cho shipper, làm cho họ cảm thấy ấm lòng. Mỗi ngày, tùy vào số lượng đơn hàng mà chúng tôi dành ra 500.000 - 1 triệu đồng cho việc lì xì này", Kim, một nhân viên quán bày tỏ. Là một trong những shipper đầu tiên được nhận lì xì từ quán ngày 26 tháng chạp, ông Hưng Vượng (60 tuổi, ngụ Q.1) cho biết số tiền này thực sự làm ông cảm thấy hạnh phúc và ấm lòng, nhất là trong những ngày giáp tết đầy tất bật.6 năm làm công việc này, ông cho biết mỗi dịp tết, nhiều hàng quán có những bao lì xì, món quà dành tặng cho shipper đến nhận hàng đem giao khiến ông vừa bất ngờ, vừa vui. Điều đó cũng tiếp thêm cho ông động lực để hoàn thành tốt công việc của mình."Tết, đơn nhiều hơn, làm vất vả hơn. Nhưng sự quan tâm của chủ quán làm mình thấy vui. Năm nay tôi cũng làm xuyên tết để kiếm thêm thu nhập nhưng cũng sẽ dành thời gian cho gia đình. Chúc mọi người năm mới bình an!", ông cho biết.Anh Huy, một shipper khác cũng cho biết ngày cuối năm Giáp Thìn, đến nhiều quán ăn nhận hàng đem giao, anh bất ngờ khi nhận được quà, lì xì. "Cũng có khi là một ly nước, nhưng dù quà là gì thì mình đều vui. Cảm ơn những quán ăn đã quan tâm tới anh em shipper chúng tôi", anh chia sẻ thêm.
